Bố cục tổng thể và cấu trúc tổ chức hình khối của đôn voi gốm Nam bộ

Tóm tắt

Bài viết phân tích bố cục tổng thể và cấu trúc tổ chức hình khối của đôn voi gốm Nam Bộ dưới góc nhìn mỹ thuật học. Trên cơ sở phương pháp định tính kết hợp khảo sát hiện vật và phân tích hình thức, nghiên cứu làm rõ nguyên tắc tổ chức ba phần gồm mặt đôn, thân đôn và đế đôn trong một chỉnh thể thống nhất theo trục đứng. Kết quả cho thấy cấu trúc này không chỉ đáp ứng yêu cầu công năng nâng đỡ mà còn thể hiện tư duy tạo hình hướng đến sự cân bằng thị giác và ổn định khối. Mặt đôn được chuyển hóa từ hình tượng bành voi, thân đôn dung hòa giữa biểu tượng và cấu kiện chịu lực, còn đế đôn giữ vai trò nền tảng bảo đảm thế vững chãi cho toàn bộ cấu trúc. Biểu hiện thẩm mỹ của đôn voi gốm được thể hiện qua sự hài hòa tỷ lệ, nhịp điệu khối và mối quan hệ giữa ổn định và chuyển động. Qua đó, đôn voi gốm được nhận diện như một hiện tượng tạo hình tiêu biểu của mỹ thuật Nam Bộ.