Cơ chế trao truyền thẩm mỹ trong lễ giỗ Tổ nghề sơn mài Tương Bình Hiệp (Bình Dương)

Tóm tắt

Lễ giỗ Tổ nghề sơn mài Tương Bình Hiệp (Bình Dương) là không gian văn hoá nghề nghiệp đặc thù, nơi các giá trị và cảm quan thẩm mỹ của cộng đồng nghề được hình thành, duy trì và trao truyền qua nghi lễ. Trên cơ sở điền dã dân tộc học, kết hợp quan sát tham dự, phỏng vấn sâu và phân tích liên ngành, bài viết tập trung làm rõ cơ chế trao truyền giá trị thẩm mỹ trong lễ giỗ Tổ nghề. 

Kết quả nghiên cứu cho thấy cơ chế này vận hành như một hệ thống đa tầng, bao gồm thực hành tín ngưỡng, quan hệ cộng đồng nghề, hệ thống biểu tượng và trải nghiệm nghi lễ. Sự tương tác giữa các yếu tố đó tạo nên quá trình chuyển giao tương đối bền vững các chuẩn mực, cảm quan và giá trị thẩm mỹ của nghề sơn mài qua nhiều thế hệ nghệ nhân.

Trong bối cảnh đương đại, cơ chế trao truyền thẩm mỹ này có xu hướng mở rộng không gian thực hành, đồng thời đa dạng hoá phương thức biểu đạt dưới tác động của công nghệ số và biến đổi văn hoá - xã hội.