Yếu tố ảnh hưởng đến tạo hình đồ đạc nội thất Hoàng cung triều Nguyễn ở Việt Nam
Tóm tắt
Đồ đạc nội thất ngự dụng hoàng cung triều Nguyễn là một bộ phận quan trọng của di sản mỹ thuật cung đình Việt Nam, phản ánh trực tiếp tư tưởng chính trị, thẩm mỹ và bối cảnh văn hóa, xã hội của vương triều cuối cùng trong lịch sử phong kiến. Bài báo tập trung phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tạo hình đồ đạc nội thất ngự dụng triều Nguyễn, bao gồm: nền tảng văn hóa truyền thống, tư tưởng thẩm mỹ phương Đông và sự tiếp biến có chọn lọc các yếu tố văn hóa phương Tây trong bối cảnh cận hiện đại. Thông qua phương pháp nghiên cứu liên ngành kết hợp khảo cứu lịch sử, phân tích mỹ thuật học và đối chiếu tư liệu hiện vật, bài viết làm rõ cơ chế kế thừa, chuẩn hóa, dung hợp trong quá trình hình thành phong cách tạo hình nội thất cung đình Huế. Kết quả nghiên cứu cho thấy, đồ đạc nội thất ngự dụng triều Nguyễn là vật dụng sinh hoạt hay nghi lễ, là phương tiện vật chất hóa tư tưởng quân quyền, lễ trị và thẩm mỹ nhân văn Á Đông, đồng thời là minh chứng sinh động cho khả năng thích ứng và sáng tạo của mỹ thuật cung đình Việt Nam trước những biến động văn hóa khu vực và phương Tây cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.
Tài liệu tham khảo
1. An, P. T. (2003), Hoàng cung Huế: bố cục và ý nghĩa, Tạp chí Di sản Văn hoá, 3 (2003), tr.36-40, 69.
2. Annales (1931), Bulletin de l'École Française d'Extrême-Orient, Tome 31 (Bản tin của Trường Viễn Đông Pháp, tập 31).
3. Chỉnh, P. T. (2007), Lịch sử mỹ thuật Việt Nam, Hà Nội: NXB Đại học sư phạm.
4. Hải, P. M. (2021), Ý nghĩa các biểu tượng “hoá” trong trang trí mỹ thuật thời Nguyễn, Tạp chí Sông Hương, tr.385 (tháng 03 năm 2021).
5. Hải, T. T. (2025), Đặc điểm tạo hình vật dụng nội thất cung đình triều Nguyễn, Tạp chí Văn hoá nghệ thuật, tr.599 (3/2025), 108-113.
6. Hạnh, N. T. M. (2008), Công giáo và tiếp xúc văn hoá Đông-Tây ở Việt Nam thế kỷ XVI-XVII, Tạp chí Nghiên cứu châu Âu, tr.92 (2008), 47-54.
7. Khánh, N. T. V., Kiên, N. T. (2018), Nghiên cứu đặc điểm đồ mộc Hoàng cung Triều Nguyễn (1802-1945), Tạp chí khoa học và Công nghệ lâm nghiệp, 4(2018), tr.151 - 159.
8. Lê, P. H. (2014), Huế & triều Nguyễn, Hà Nội: Nxb Chính trị Quốc gia.
9. Nhiều tác giả (2016), Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, VIII, Huế: Nxb Thuận Hóa.
10. Sơn, T. Đ. A. (2016), Đồ ngự dụng xứ Huế, Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam, Hà Nội.
11. Sơn, T. Đ. A. (2023), Huế -Triều Nguyễn một cái nhìn, Hà Nội: Nxb Thế giới.
12. Tín, T. C. (chủ biên)., Chinh, P. N. H. (2020), Vai trò của Hội An với con đường tơ lụa trên biển (từ đầu thế kỷ XVI đến cuối thế kỷ XIII), Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn và Giáo dục, tập 10, số đặc biệt (2020), tr.15-21, Doi: 10.47393/jshe.v10i4.862.
13. Thông, N. H. (2018), Mỹ thuật Huế nhìn từ góc độ ý nghĩa và biểu tượng trang trí, Hà Nội: Nxb Thế giới.
14. Thuỷ, L. T. (2018), Đàng ngoài thế kỷ XVII: người châu Âu và thái độ của chính quyền Lê - Trịnh, Tạp chí Khoa học Trường Đại học Hồng Đức, 42(2018), tr.105-112.
15. Trung tâm bảo tồn di tích cố đô Huế (2005), Hoàng thành.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép quốc tế Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 .
