Ca khúc Việt Nam sau năm 1975: từ âm nhạc cách mạng đến V-pop đương đại

Tóm tắt

Bài viết khảo sát sự vận động của ca khúc Việt Nam trong nước từ sau năm 1975 đến nay trong mối liên hệ với bối cảnh lịch sử – xã hội và những biến đổi của đời sống âm nhạc. Trên cơ sở hệ thống hóa các nhạc sĩ, tác phẩm tiêu biểu và các giai đoạn phát triển, bài viết đề xuất một khung phân loại ca khúc theo trường đề tài và chức năng thẩm mỹ – xã hội nổi trội, gồm: ca khúc cách mạng hậu chiến và xây dựng đất nước; ca khúc quê hương – đô thị – vùng miền; ca khúc trữ tình; ca khúc tuyên truyền – cổ động; ca khúc thiếu nhi; ca khúc nhạc phim; nhạc nhẹ thị trường; dân gian đương đại; và ca khúc về lực lượng vũ trang trong thời bình. Qua đó, bài viết làm rõ những chuyển dịch quan trọng của ca khúc Việt Nam sau 1975, từ sự mở rộng đề tài, sự thay đổi cơ chế sáng tác – sản xuất trong điều kiện thị trường hóa và công nghệ số, đến xu hướng tái tạo chất liệu dân gian trong ngôn ngữ âm nhạc đương đại, góp phần nhận diện diện mạo và những hướng vận động chính của ca khúc Việt Nam trong bối cảnh hiện đại và toàn cầu hóa.