Sự du nhập khoa học và kĩ thuật phương Tây vào Đàng Trong thế kỉ XVI – XVII - Nguyễn Mạnh Dũng; Nguyễn Sinh Hùng (Tạp chí Khoa học Trường ĐHSP Hà Nội 2: Chuyên san Khoa học xã hội và Nhân văn, 2025)
Thế kỉ XVI-XVII đã chứng kiến sự phát triển vượt bậc của ngoại thương Đại Việt so với các thời kì trước và sau này. Sự xuất hiện của người Bồ Đào Nha và một số giáo sĩ Dòng Tên ở Đàng Trong không chỉ thúc đẩy sự phát triển thương mại, mà họ còn được chúa Nguyễn tận dụng/sử dụng nhằm gia tăng tiềm lực quân sự, tri thức về khoa học tự nhiên, kĩ thuật. Thực tế là trong quá trình hoạt động ở Đàng Trong, người Bồ Đào Nha đã giúp chúa Nguyễn tiếp cận được thành tựu của khoa học và kĩ thuật (KH&KT) quân sự của phương Tây. Bên cạnh đó, một số giáo sĩ Dòng Tên bằng những tri thức của mình, cũng đã dần du nhập trực tiếp y học và thiên văn học phương Tây vào Đàng Trong.