Giá trị nghệ thuật trong trang trí gốm truyền thống Bình Dương - Trương Thị Quyên (Tạp chí Khoa học Trường ĐHSP Hà Nội 2: Chuyên san Khoa học xã hội và Nhân văn, 2026)
Gốm truyền thống Bình Dương là một bộ phận quan trọng của di sản thủ công mỹ nghệ Nam Bộ, phản ánh rõ quá trình hình thành, phát triển và giao thoa văn hóa của vùng đất này. Không chỉ có giá trị sử dụng trong đời sống sinh hoạt, tín ngưỡng và trang trí, sản phẩm gốm Bình Dương còn mang giá trị nghệ thuật đặc sắc, thể hiện qua ngôn ngữ tạo hình, hệ thống hoa văn, màu sắc, men gốm và kỹ thuật thể hiện. Trong đó, nghệ thuật trang trí giữ vai trò nổi bật, góp phần tạo nên diện mạo thẩm mỹ riêng và khẳng định bản sắc văn hóa địa phương. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu lý luận mỹ thuật học kết hợp với lý thuyết tiếp biến văn hóa, đồng thời vận dụng các thao tác phân tích, tổng hợp, so sánh và khảo sát thực địa. Kết quả nghiên cứu cho thấy trang trí gốm Bình Dương mang giá trị nghệ thuật đặc sắc ở sự hài hòa giữa công năng và thẩm mỹ, ở phong cách trang trí mộc mạc nhưng giàu biểu cảm, cùng kỹ thuật thể hiện thể hiện rõ tay nghề và tư duy sáng tạo của nghệ nhân. Qua đó, bài viết góp phần bổ sung cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và phát huy giá trị gốm truyền thống trong bối cảnh hiện nay. Nghiên cứu giá trị nghệ thuật trong trang trí gốm truyền thống Bình Dương nhằm làm rõ những đặc trưng thẩm mỹ và ý nghĩa văn hóa được biểu hiện trên bề mặt và hình thức trang trí của sản phẩm gốm. Trọng tâm nghiên cứu là phân tích các yếu tố cấu thành giá trị nghệ thuật như tạo hình, hoa văn, màu sắc, men gốm và kỹ thuật trang trí, qua đó khẳng định vai trò của trang trí trong việc định hình phong cách riêng của gốm Bình Dương. Đối tượng nghiên cứu là các yếu tố trang trí trên sản phẩm gốm truyền thống tại các làng gốm tiêu biểu như Lái Thiêu, Thuận An và Tân Phước Khánh. Phạm vi khảo sát được giới hạn từ cuối thế kỷ XIX đến nay, đặt trong mối liên hệ với bối cảnh lịch sử, văn hóa và xã hội địa phương.